بازی دوگانه جنگ؛ چماق واشنگتن و هویج اعراب!

حدیدنیوز: دونالد ترامپ در گفت‌وگو با استیون اِی. اسمیت، مجری برنامه «Straight Shooter»، بار دیگر مواضع تهاجمی خود علیه ایران را تکرار کرد؛ از ادعای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و اتهام حمایت از تروریسم گرفته تا تهدید به نابودی زیرساخت‌های انرژی، پل‌ها و ظرفیت صنعتی کشور. با این حال، مهم‌ترین بخش اظهارات او نه تکرار تهدیدهای نظامی، بلکه اذعان به درخواست کشورهای عربی برای خودداری از تشدید حملات و ادامه فشار اقتصادی بود؛ موضعی که در کنار ادعای امکان پایان فوری جنگ، از پیچیدگی تصمیم واشنگتن درباره ادامه تقابل بویژه در شرایط پس از شکست جمهوری خواهان در انتخابات کنگره آمریکا حکایت دارد.

ترامپ در این مصاحبه که حدود ۴۰ دقیقه به طول انجامید، مدعی شد ایران بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم در جهان است و رهبران جمهوری اسلامی را مسئول کشته‌شدن شمار زیادی از نظامیان آمریکایی دانست. او در عین حال کوشید میان مردم ایران و ساختار سیاسی کشور تمایز قائل شود و گفت: «من از مردم ایران متنفر نیستم، اما معتقدم رهبری این کشور یک فاجعه بزرگ و وحشتناک بوده است.»

رئیس‌جمهور آمریکا در ادامه بار دیگر ادعای دروغ و غیر مستند کشته‌شدن ۷۵ هزار معترض در ایران را مطرح کرد و مدعی شد این رقم ممکن است حتی بیشتر باشد. این ادعا در حالی از سوی ترامپ تکرار می‌شود که او در این گفت‌وگو سند یا شواهد مستقلی برای اثبات آن ارائه نکرد. ترامپ همچنین با تکرار ادعای تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای گفت آمریکا این توانایی را از ایران گرفته و اجازه نخواهد داد تهران به چنین سلاحی دست پیدا کند.

جنگی که ترامپ می‌گوید چاره‌ای جز آن نداشت

ترامپ در پاسخ به پرسش‌هایی درباره چرایی ورود آمریکا به جنگ، مدعی شد این اقدام انتخابی قابل چشم‌پوشی نبوده است. او گفت: «جنگ اقدامی بود که من مجبور به انجام آن بودم، صرف‌نظر از هر مسئله دیگری.» رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به نزدیک‌بودن انتخابات میان‌دوره‌ای نیز تأکید کرد که دشواری‌های سیاسی و انتخاباتی نمی‌توانست مانع تصمیم او برای آغاز جنگ شود.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که ترامپ در بخش دیگری از مصاحبه، افزایش قیمت نفت و بنزین را از عوامل اثرگذار بر شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان دانست. او پذیرفت که جنگ و پیامدهای اقتصادی آن در کوتاه‌مدت هزینه سیاسی برای دولتش ایجاد کرده است؛ هرچند مدعی شد این هزینه در برابر آنچه به ادعای او «متوقف‌کردن بزرگ‌ترین حامی دولتی تروریسم و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای» خواند، ناچیز است.

اعتراف به درخواست کشورهای عربی برای مهار جنگ

یکی از مهم‌ترین بخش‌های مصاحبه، اظهارات ترامپ درباره چرایی ادامه وضعیت کنونی جنگ بود. او مدعی شد توانایی پایان‌دادن فوری به جنگ را دارد، اما به درخواست کشورهای منطقه تصمیم گرفته است مسیر طولانی‌تر و به گفته خودش «متمدنانه‌تری» را دنبال کند.

ترامپ در این‌باره گفت: «من می‌توانم همین حالا جنگ را تمام کنم.» او سپس با نام‌بردن از عربستان سعودی، قطر، کویت، امارات و بحرین مدعی شد این کشورها خواستار حفظ وضعیت فعلی و ادامه دوره انتظار هستند. به گفته ترامپ، عربستان از او خواسته است فعلاً شرایط موجود را حفظ کند و سایر کشورهای نام‌برده نیز ترجیح می‌دهند به‌جای تشدید حملات نظامی، فشار اقتصادی بر ایران ادامه یابد.

این بخش از اظهارات ترامپ نشان می دهد که احتمالا توافقی میان آمریکا و برخی کشورهای حوزه جنوبی خلیج فارس به منظور حفظ و تشدید محاصره دریایی ایران به منظور تلاش برای شکست کم هزینه ایران در جنگی که ابزار نظامی در آن کارایی نداشته، مورد توافق قرار گرفته است.

ترامپ همچنین اسرائیل را در شمار کشورهایی قرار داد که آمریکا مدعی محافظت از آنهاست و گفت دلیل ادامه حضور نظامی واشنگتن، حمایت از کشورهایی است که به گفته او در معرض تهدید قرار دارند. با این حال، او برخلاف کشورهای عربی نام‌برده‌شده، تصریح نکرد که اسرائیل نیز درخواست مشخصی برای به‌تعویق‌انداختن حملات مطرح کرده است.

این بخش از اظهارات ترامپ از دو جهت اهمیت دارد: نخست آنکه رئیس‌جمهور آمریکا عملاً ادامه وضعیت موجود را به خواست متحدان منطقه‌ای خود نسبت می‌دهد؛ دوم آنکه از سخنان او چنین برمی‌آید که دست‌کم در مقطع انجام مصاحبه، تشدید عملیات نظامی با ملاحظات و مخالفت‌هایی در میان شرکای منطقه‌ای واشنگتن روبه‌رو بوده است.

 البته ادعای ترامپ درباره موضع این کشورها، به‌تنهایی جایگزین تأیید رسمی آنها نیست.

تهدید به نابودی زیرساخت‌های ایران در سه روز

بخش دیگری از مصاحبه به تهدید مستقیم زیرساخت‌های حیاتی ایران اختصاص داشت. مجری از ترامپ پرسید اگر مخالفت کشورهای منطقه با اقدامات گسترده‌تر وجود نداشت، آیا آمریکا تاکنون حملات شدیدتری انجام داده بود؟ ترامپ پاسخ مثبت داد و مدعی شد واشنگتن تاکنون بخش مهمی از پل‌ها، تأسیسات انرژی و ظرفیت صنعتی ایران را هدف قرار نداده است.

او گفت: «ما بیشتر پل‌های ایران را دست‌نخورده گذاشته‌ایم. فقط یک پل بزرگ را تخریب کردیم، چون رفتار بسیار بدی با ما داشتند.» ترامپ همچنین مدعی شد آمریکا به ظرفیت تولید برق و توان صنعتی ایران آسیبی وارد نکرده و تأسیسات انرژی را هدف قرار نداده است.

رئیس‌جمهور آمریکا سپس با لحنی تهدیدآمیز گفت در صورت تصمیم به انجام چنین حملاتی، می‌تواند شبکه انرژی، پل‌ها و ظرفیت تولید صنعتی ایران را از بین ببرد. او زمان لازم برای این اقدام را سه روز توصیف کرد و گفت: «یک روز برای هرکدام.» این توضیح، ادعای او درباره نابودی همه این زیرساخت‌ها در یک روز را دقیق‌تر می‌کند: ترامپ در ادامه، سه حوزه انرژی، پل‌ها و توان صنعتی را سه هدف جداگانه معرفی کرد.

کوه کلنگ؛ تهدیدی برای دور تازه حملات؟

ترامپ در بخش دیگری از سخنانش، تأسیساتی را که از آن با عنوان «کوه کلنگ» یا «Pickaxe Mountain» یاد کرد، به‌عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی حمله مطرح کرد. او مدعی شد تأسیسات هسته‌ای ایران پیش‌تر هدف حمله قرار گرفته‌اند و درباره این محل گفت: «ممکن است آن را هدف قرار بدهم و ممکن است هم این کار را نکنم.»

ترامپ در عین حال ادعا کرد فعالیت در این تأسیسات در مقطع کنونی چندان گسترده نیست، اما هشدار داد در صورت ازسرگیری فعالیت‌ها، آنجا نیز بمباران خواهد شد. این اظهارات نشان می‌دهد با وجود ادعای ترامپ درباره نابودی توان هسته‌ای ایران، تهدید به حمله مجدد همچنان در دستور کار گفتاری او قرار دارد.

از ادعای پیروزی تا نگرانی از هزینه‌های جنگ

مجموع اظهارات ترامپ در این مصاحبه تصویری دوگانه از راهبرد اعلامی واشنگتن ارائه می‌دهد. او از یک سو مدعی است توان هسته‌ای و نظامی ایران را به‌شدت تضعیف کرده و حتی می‌تواند در زمانی کوتاه زیرساخت‌های حیاتی کشور را نابود کند؛ از سوی دیگر، پایان فوری جنگ را ممکن می‌داند، اما می‌گوید درخواست متحدان منطقه‌ای و ملاحظات اقتصادی و سیاسی، ادامه وضعیت فعلی را به گزینه ترجیحی تبدیل کرده است.

اذعان ترامپ به اثرگذاری جنگ بر قیمت انرژی و نتایج انتخاباتی جمهوری‌خواهان نیز نشان می‌دهد هزینه‌های تقابل با ایران به عرصه سیاست داخلی آمریکا منتقل شده است. در چنین شرایطی، تهدیدهای نظامی علیه زیرساخت‌های ایران را باید در کنار محدودیت‌های سیاسی و منطقه‌ای دولت آمریکا ارزیابی کرد؛ محدودیت‌هایی که خود ترامپ، دست‌کم در این مصاحبه، به بخشی از آنها اذعان کرده است.

آنچه از این گفت‌وگو برمی‌آید، نه اعلام پایان قطعی جنگ است و نه نشانه‌ای روشن از تصمیم نهایی برای تشدید آن؛ بلکه بیانگر تلاش ترامپ برای حفظ فشار بر ایران، نمایش قدرت نظامی و هم‌زمان مدیریت هزینه‌های سیاسی و اقتصادی با حفظ و تقویت محاصره دریایی که به معنی ادامه جنگ است.

 

منبع:
نورنیوز