در سالهایی که نام نصرالله با تحولات منطقه گره خورده بود، شهادتش جریانی از کتاب، شعر و روایتهای شخصی آفرید؛ آثاری که میکوشند از میان آوارها، معنای مقاومت را بازخوانی کنند.
در سالهایی که نام سیدحسن نصرالله با تحولات بزرگ منطقه گره خورده بود، قابل پیشبینی بود که روزی مراسم تشییع او خود به یک رخداد تاریخی بدل شود؛ رخدادی که نه فقط در خیابانهای بیروت، که در حافظه جمعی جهان اسلام ثبت شد. تشییع او، صرفاً بدرقه یک رهبر سیاسی نبود؛ صحنهای بود از تلاقی ایمان، سیاست، خاطره جمعی و مفهوم «مقاومت». طبیعی است که چنین واقعهای، خیلی زود به متن ادبیات و نشر راه پیدا کند.در پی آن مراسم، موجی از کتابها، از سفرنامه و روایت شخصی گرفته تا مجموعه شعر و تکنگاریهای تحلیلی، درباره شخصیت و تشییع سیدحسن نصرالله منتشر شد. هرکدام از این آثار کوشیدهاند از زاویهای خاص به این واقعه بنگرند؛ گاه از منظر خیابان و جمعیت، گاه از دریچه اندیشه و معنویت، و گاه در قالب شعر و سوگسروده. در ادامه، نگاهی متفاوت به چند عنوان شاخص این جریان میاندازیم.
«دوازده صفر سه»؛ روایت یک روز، فراتر از یک مراسم
این کتاب را باید تلاشی برای فهم «معنا» در دل یک واقعه دانست، نه صرفاً گزارش یک سفر. نویسنده، محمدصادق علیزاده، به جای آنکه در قالب متعارف سفرنامه متوقف بماند، کوشیده است تشییع را به مثابه نشانهای از یک جریان تاریخی بخواند.در «دوازده صفر سه»، خیابانهای لبنان فقط محل عبور جمعیت نیستند؛ هر صحنه بهانهای است برای بازخوانی ریشههای شکلگیری مقاومت، پرسش از چرایی ماندگاری حزبالله و واکاوی نسبت آن با تحولات منطقه. متن، از جنس شعار نیست؛ بلکه تلاشی است برای توضیح اینکه چگونه جریانی که بارها هدف حمله و ترور و فشار قرار گرفته، همچنان پابرجاست.این کتاب برای خوانندهای جذاب است که میخواهد پشتِ تصویرهای احساسیِ یک تشییع باشکوه، تحلیل تاریخی و سیاسی را نیز دنبال کند.
«خسوف در بیروت»؛ چند روایت از یک غروب
در «خسوف در بیروت»، به کوشش مهدی قزلی، مجموعهای از نویسندگان هر یک از زاویه دید خود به مراسم تشییع پرداختهاند. این کتاب را میتوان نوعی «چندصدایی» در مواجهه با یک رخداد دانست.در میان بخشهای مختلف کتاب، یادداشت سیدعطاالله مهاجرانی با عنوان «شهادت بهمثابه سبک زندگی» برجسته است؛ متنی که میکوشد مفهوم شهادت را نه صرفاً به عنوان یک پایان، بلکه به عنوان شیوهای از زیستن بازتعریف کند. «خسوف در بیروت» بیش از آنکه گزارشمحور باشد، حالوهوای تأملی دارد؛ نوعی ایستادن در لحظهای که خورشید یک چهره فرو رفته و پرسشهای تازهای پیش روی مخاطب گشوده شده است.
«صحرای محشر»؛ مواجهه با مرگ از زبان خود سید
«صحرای محشر» پنجرهای است به درون نگاه خود سیدحسن نصرالله به زندگی و مرگ. این اثر، مجموعهای از سخنرانیهای او درباره مرگ، قیامت و حسابرسی الهی است که سالها پیش از شهادتش ایراد شده بود.در این کتاب، نصرالله نه در مقام یک رهبر سیاسی، بلکه در جایگاه یک عالم دینی سخن میگوید؛ از گذرا بودن دنیا، از آمادگی برای رفتن، و از مسئولیت انسان در برابر عهدی که با خدا بسته است. شاید همین پیوند میان زیست سیاسی و تأمل معنوی، دلیل توجه دوباره به این اثر پس از شهادتش باشد.«صحرای محشر» برای مخاطبی که میخواهد با ساحت درونیتر و معنوی این چهره آشنا شود، خواندنیتر از آثار صرفاً روایی است.
«ضاحیه مقدسه»؛ سوگ در زبان جمعی شاعران
«ضاحیه مقدسه» بیش از آنکه یک کتاب واحد باشد، شبیه به مجلسی است که در آن صداهای مختلف گرد هم آمدهاند. گردآورندگان این مجموعه، اشعار ۱۱۰ شاعر را درباره زندگی و شهادت سیدحسن نصرالله کنار هم نشاندهاند؛ از چهرههای شناختهشده شعر آیینی تا شاعران فعال در عرصه مقاومت.این اثر را میتوان نمونهای از واکنش سریع ادبیات به یک واقعه سیاسی ـ اجتماعی دانست. پرسش مهم درباره چنین آثاری، همواره این است که آیا کثرت نامها به عمق اثر کمک میکند یا نه. با این حال، «ضاحیه مقدسه» تصویری از همدلی جمعی شاعران در لحظهای تاریخی ارائه میدهد. http://hadidnews.com/vdcb05ba.rhba0piuur.html