عرفان ما جامعتر و زیباتر از عرفانهای دیگر است چون عرفانهای دیگر از مشکات وحی و آموزههای نبوی بهره نبردند.
همایون همتی در مراسم بزرگداشت پنجمین سالگرد ارتحال علامه حسنزاده آملی(ره) که توسط مجمع عالی حکمت اسلامی در مجتمع آموزش عالی امام خمینی(ره) قم برگزار شد، با تأکید بر لزوم قدرشناسی از بزرگان و حُکمایی چون مرحوم علامه حسنزاده گفت: البته بنده توفیق این را نداشتم که شاگرد ایشان باشم اما با این حال افتخار شاگردی همولایتی این عزیز یعنی حضرت آیتالله جوادی آملی را داشته ام. همچنین توفیق کسب معرفت از محضر علامه حسنزاده را در بیت ایشان که خدمتشان میرسیدیم پیدا کرده بودم بودم که واقعاً همین حضور برای ما بسیار ارزشمند و مغتنم بود.
وی با بیان این که مرحوم علامه حسنزاده، حقیقتاً شخصیتی با اخلا والا، بسیار خوش برخورد و دارای روحی لطیف و توأم با حکمت و معرفت بودند، گفت: به خاطر دارم که در نخستین ملاقات که با برخی شاگردانشان خدمت ایشان رسیدم، خم شدم تا به رسم ادب، دستشان را ببوسم و بسیار هم تلاش کردم برای این کار اما ایشان اجازه این را به بنده نداد و فرمود: مبوس جز لب معشوق و جام می حافظ/ که دست زهدفروشان خطاست بوسیدن.
رایزن سابق فرهنگی ایران در آلمان همچنین با اشاره به دانش وسیع و گسترده مرحوم علامه به خصوص در عرصه عرفان و اخلاق عملی افزود: در کشورهای غربی چنین افرادی همچون علامه حسنزاده را شخصیتهای دانشنامهای و یا موسوعهای توصیف میکنند و ایشان به معنای واقعی کلمه، دایرهالمعارف علوم اسلامی بودند و با این حال به شدت اهل زهد و عبادت و اقامهی نماز شب بودند و به عقیده بنده، زیانکار آن افرادی هستند که به چنین شخصیتها و مفاخری که دنیا به آنها میبالد، تهمتها و نسبتهای ناروایی زده و میزنند و حال آن که ما باید هر چقدر میتوانیم چنین شخصیتهایی را تکریم و تجلیل کنیم.
وی افزود: صدالبته که بهجز حضرات معصومین(ع)، کسی از خطا مصون نیست اما آنچه مهم است این که نقد چیزی جدای از توهین و بیاحترامی است، ضمن آن که به هر حال در مکتب و نظام معرفتی و دینی ما، اختلاف بین علما امری مرسوم و پذیرفته شده است.
همتی همچنین با تأکید بر لزوم ترجمه آثار بزرگانی همچون مرحوم استاد حسنزاده آملی به زبانهای زنده دنیا گفت: تا آنجا که بنده تحقیق و پیگیری کردم حتی یک مقاله در مورد عرفان علامه حسنزاده که به زبان زنده اروپایی ترجمه شود، ندیدم و حال آن که ما باید به اساتید و دانشجویان غربی و کسانی که شیفته کسب این قبیل علوم و معارف هستند، اندیشه این بزرگان را به درستی معرفی کنیم.
وی با اشاره به این که بنمایه نظام معرفتی ما بر عقلانیت آن هم مبتنی بر معارف اسلامشناسی استوار است، اظهار داشت: بنده سالها در آلمان بوده و مطالعاتی در آن جا داشتهام و نکته جالب توجه اینجاست که شکلگیری عرفان آلمانی به قرون سیزدهم و چهاردهم میلادی بازمیگردد که البته ریشه در اندیشههای ابن عربی داشته است. با این وجود، مولاناپژوهی در این کشور حتی بیشتر از ابن عربی مورد توجه و اهتمام بوده است و اندیشمندان آلمانی به مولوی عشق میورزند، ضمن آنکه تلخیصی از دیوان شمس و معنوی مثنوی نیز به زبان آلمانی ترجمه شده و بارها فرصت تجدید چاپ هم پیدا کرده است.
رایزن سابق فرهنگی ایران در آلمان همچنین گفت: در آلمان امروز فضای فکری خاصی حاکم است به نحوی که می توان گرایش به فمینیسم بی هدف بخشی از آن است و منظورم این است که دچار قرائتی از فمینیسم به شکل غلیظ و حاد و غیرعقلانی هستند، ضمن آن که عرفانهای عصر مدرن و متأثر از آثار افرادی چون پائولو کوئیلو و اُشو و مورد توجه نسل جوان آنجاست. همچنین تلهپاتی و یوگا و تکنیکهای ریلکسیشن و ... بحثش در آن جا داغ است و بعضاً برای آنها هزینههای زیادی هم میکنند و این در حالی است که بنابر آمار مستند خود دولت این کشور، توزیع و مصرف ماری جوانا در دبیرستان های آلمان در سال های اخیر بسیار فراگیر شده است.
وی در ادامه سخنانش گفت: در این کشور به بهانه بهرهگیری از معنویت و عرفان، به نوعی داروهای روانگردان به نسل جدید میدهند تا آنها را به زعم خود به حالت خلسهگونه ببرند و مثلاً از این طریق حالت شوق و نشاطی در آنها پدید آورند که متأسفانه در کشور ما نیز بعضاً شاهد این رویههای غلط و خطرناک هستیم.
این استاد دانشگاه خطاب به حوزویان حاضر در جلسه گفت: نکته مهمی که بر اساس تجربه شخصی به ذهنم میرسد این است که در مواجهه با نسل جوان که شایستگی هایی هم دارند زیاد سخت نگیرید، چرا که جوانان و نوجوانان اگر دنبال شما نیایند دنبال صوفیه و این عرفانهای انحرافی رفته و در دام آن ها می افتند و این خیلی خطرناک است که مثلاً با هزینههای چند دههزار دلاری، استاد احضار روح و تسخیر جن و علوم غریبه از کشورهایی چون پاکستان و هند و می آورند به اسم این که عرفان را به جوانها معرفی کنند و مثلاً مشکلی از مشکلاتشان را حل کنند و حال آن که ما خوب میدانیم که اینها دروغ و حیله است.
وی اضافه کرد: در آلمان که بودم، وقتی ظاهر و قیافه برخی دخترها و پسرها را مشاهده میکردم که به جهت استفاده از داروهای روانگردان و کارهایی مثل احضار روح دچار وحشت شده و به نوعی مثل زامبی ها شده اند، واقعاً ناراحت میشدم چرا که برخی از این داروها به اسم عرفان و معنویت حتی چندین برابر هروئین و غیره به بدن انسان ضرر میزند و لذا ما باید مراقب باشیم که همین روند خطرناک در کشور ما باب نشود.
همتی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مهمترین ویژگیها و شاخصههای امام و رهبر شهیدمان گفت: در مورد رهبری شهید آنچه به ذهنم میرسد که ایشان در سن حدود سی سالگی کتاب "فلسفتنا"ی شهید صدر را تدریس میکردند. حضرت آقا خیلی بزرگی در حق من کردند. زمانی که رایزن فرهنگی بودم چند بار وقت ملاقات خصوصی میگرفتم و گزارشاتی به ایشان دادم و مبالغی در اختیار بنده قرار دادند تا هر طور که صلاح است هزینه کنم و بنده نیز 28 جلد کتاب از جمله جهاد اکبر و رساله نماز و ... را چاپ کردم، از جمله قرآن و شیعه در اسلام و خلاصه حجاب در اسلام شهید مطهری که با اقبال بسیاری هم مواجه شد. ترجمهای از قرآن هم انجام شد، ضمن آن که در دوران رایزنی، مجلهای نیز به زبانهای انگلیسی و آلمانی درباره عرفان اسلامی و مؤلفههای آن منتشر کردیم.
وی افزود: ناگفته نماند که بنده همچنین مدتی توفیق شاگردی حضرت آیتالله بهجت را داشتم و ایشان فرمودند برای شما سخت است که به قم بیایید و خواستند که نیایم. از ایشان خواستم فردی معرفی کنند و ایشان فرمود من اهل این مسائل نیستم لذا بنده خدمت آیتالله خوشوقت رسیدم؛ این عالم بزرگوار حقیقتاً فانی در رهبر شهید انقلاب بودند به نحوی که اگر کسی به رهبر عظیمالشأن جسارتی میکرد ایشان صریحاً با او برخورد میکرد و میفرمود به واسطه اخلاص این مرد یعنی حضرت آقا، خدای متعال در آغاز رهبری ایشان، کمبودهای این عزیز را برایش جبران میکرد و اینها البته اندکی از الطاف خفیه الهی در حق رهبر شهیدمان بوده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه تهران همچنین اضافه کرد: بنده در دانشگاههای مختلف بیش از 70 کشور تدریس کردهام و به چند زبان نیز مسلط هستم و اتاق ایرانشناسی در برخی دانشگاهها ایجاد کردهام. جای تأسف است که در آلمان برخی از این کرسیها تعطیل شده و در برخی مناطق دیگر در حال تعطیلی است.
وی بیان داشت: در آلمان امروز جایی برای عرفان اسلامی به معنای شایسته آن وجود ندارد. حتی وقتی از عرفان سخن میگفتم فکر میکردند علوم غریبه یا باطنیگری است و تنها برخی آثار ملاصدرایی از یک قرن قبل به آلمانی ترجمه شده است. استادتمام و برجسته دانشگاه مونیخ که همیشه جزو ده استاد برتر جهان در سالیان اخیر بوده، آمده و فصوصالحکم را برای نخستین بار به آلمانی ترجمه میکند یعنی تازه میخواهند با عرفان اسلامی آشنا شوند و بدانند فرق عرفان اسلامی با عرفانهای باستانی کهن و یوگا و ... چیست؟
همتی افزود: در آلمان امروز، عرفان بیشتر در قالب صوفیه مخصوصا نقشبندیه، مولویه و ... معروف است؛ قطبهای مولویه از هلند و کشورهای دیگر میآیند. بنده با قطب مولویه دیداری هم داشتم. اینها به شدت بر روی جوانان آلمانی کار میکنند.
وی با اشاره به این که امروز مردم دنیا از جمله در آلمان، تشنه معنویت هستند و به خصوص بسیاری از آلمانیها از صهیونیستها نفرت دارند، اظهار داشت: اینها هولوکاست و دو جنگ جهانی را تجربه کردهاند و امروز نیاز به معنویت را حس میکنند. البته باید توجه داشت که در زمینه هولوکاست، به معنای واقعی کلمه بزرگنمایی کردهاند و یهودیان از این طریق باجگیری میکنند زیرا آن وقت چهار میلیون و یا شش میلیون یهودی اصلاً در آلمان وجود نداشته و رقم نزدیک به واقعیت راجع به جمعیت کل یهودیان آلمان، چیزی در حدود 70 تا 80 هزار نفر بوده است.
همتی در پایان با تأکید بر ضرورت معرفی عرفان اسلامی به مردم دنیا به خصوص کشورهای غربی گفت: انصافاً عرفان ما در تقریر مولوی و قونوی و ... لطیفتر، جامعتر و زیباتر از عرفانهای دیگر است چون عرفانهای دیگر از مشکات وحی و آموزههای نبوی بهره نبردهاند. ما به شدت معتقدیم که عرفان باید در سایه قرآن و اهل بیت(ع) معرفی شود تا خدای ناکرده دچار لغزش و انحراف نشویم.