قمار ریاض در باب‌المندب

به گزارش حدیدنیوز؛ الجزیره، آسوشیتدپرس و رویترز در گزارش دیروز سه‌شنبه نوشتند، شدیدترین درگیری‌ها در جنوب غربی یمن، به‌ویژه در امتداد ساحل دریای سرخ و در اطراف شهر تعز جریان داشته است. نیروهای وابسته به دولت یمن (تحت حمایت عربستان) ادعا کردند که با همراهی «نیروهای مقاومت مردمی»، کنترل کوه‌های «المنظره»، «الاشعری» و «ذیبان» در منطقه «حیفان» (واقع در جنوب تعز) را در «عملیات سپیده دم یمن» (که دنیای‌اقتصاد در گزارش «شعله جنگ در ساحل غربی یمن» که سه‌شنبه ۱۴مهر منتشر شد به آن اشاره کرده بود) به دست گرفته‌اند. پیش‌تر، نیروهای دولتی یمن ادعا کرده بودند که در جریان یک ضدحمله سریع با پشتیبانی عربستان، شهرهای «مخا» و «ذوباب» (هر دو در استان تعز) و همچنین مواضعی در اطراف تنگه باب‌المندب را تصرف کرده‌اند.

بر اساس گزارش‌ها، با رسیدن نیروهای دولتی به مخا، نیروهای حوثی به سمت ارتفاعات عقب‌نشینی کردند. وزارت دفاع یمن نیز اعلام کرد که این شهر سقوط کرده است؛ اما یک سخنگوی نظامی حوثی‌ها دیروز سه‌شنبه اعلام کرد که این گروه همچنان کنترل دستاوردهای میدانی خود را حفظ کرده و گزارش‌های منتشرشده از سوی مخالفان را «قهرمان‌سازی‌های ساختگی» توصیف کرد.

«فرناندو کارواخال»، مشاور پیشین شورای امنیت سازمان ملل در امور یمن اظهار کرد که نبرد برای تصرف شهر بندری «مخا» نقشی کلیدی در مرحله بعدی درگیری‌ها ایفا خواهد کرد. او به الجزیره گفت: «اگر نیروهای دولتی یمن - به رهبری «نیروهای غول‌های جنوب» و دیگر نیروهای جنوبی - بتوانند این شهر را حفظ کنند، این امر برای ما نشانه‌ای حیاتی خواهد بود؛ زیرا در حال حاضر، با نگاهی به طرح نبرد، می‌بینیم که مخا از سه طرف در محاصره حوثی‌ها قرار دارد و از سوی دیگر به دریای سرخ محدود می‌شود.» دامنه درگیری‌ها همچنین به سمت شمال و در امتداد ساحل دریای سرخ تا شهر «حدیده» کشیده شده است؛ شهری که از اکتبر۲۰۱۴ تحت کنترل حوثی‌ها قرار دارد. حوثی‌ها چند هفته پیش از آن، پایتخت، یعنی صنعا را به تصرف خود درآورده بودند.

ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرد که نیروهای دریایی‌اش به «اهداف نظامی» حوثی‌ها در این استان -از جمله انبارهای تسلیحات و تاسیسات نگهداری قایق‌های بمب‌گذاری‌شده و مین‌های دریایی- حمله کرده‌اند. در همین حال، حوثی‌ها اعلام کردند که نیروهایشان دیروز سه‌شنبه ده‌ها حمله علیه نیروهای کمکی «دشمن» در شرق استان «الجوف» انجام داده‌اند که منجر به تلفاتی با تعداد نامشخص شده است.

این گروه همزمان حملات خود به عربستان را تشدید کرده و فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، پالایشگاه آرامکو در «رابغ»، فرودگاه «ابها» و پایگاه نظامی «خمیس مشیط» را با موشک و پهپاد هدف قرار دادند (دنیای‌اقتصاد در هفته‌های اخیر در گزارش‌های متعددی به یمن پرداخته بود از جمله «بن‌بست بازدارندگی احتیاط‌آمیز ریاض؛ «شوک ۱۰درصدی سوخت بر سفره‌های خالی»؛ «بازی تل‌آویو در زمین ریاض»؛ «پیمان مکه در برزخ یمن»؛ «چشم‌انداز ۲۰۳۰ زیر آتش؛ «لشکرکشی سعودی به میدان مین یمن»).

«محمد غباری» و «تیمور ازهری» در گزارشی برای رویترز نوشتند، با عقب‌نشینی نیروهای حوثی به سمت ارتفاعات، تسلط حوثی‌ها بر مسیر حیاتی انتقال نفت در دریای سرخ تضعیف خواهد شد. تشدید درگیری‌ها باعث فعال شدن «پیمان مکه» شد و عربستان و ترکیه نیروها و توانمندی‌های نظامی خود را به سرعت در عربستان مستقر کردند. این درگیری‌ها بحران انسانی را در یمن، فقیرترین کشور جهان عرب، وخیم‌تر کرده است.

«تیموتی لندرکینگ»، فرستاده پیشین آمریکا در امور یمن، اظهار کرد که عملیات نظامی اخیر علیه صنعا (پایتخت تحت کنترل حوثی‌ها)، با هدف بازپس‌گیری قلمرو انجام می‌شود. او معتقد است که: «در یمن، قلمرو همه چیز است. حوثی‌ها اساسا به دنبال سه چیز هستند: قلمرو، اهرم فشار و مشروعیت.» لندرکینگ با بیان اینکه «[حوثی‌ها] نیرویی بسیار توانمند هستند»، افزود که این گروه حتی در زمان‌هایی که درگیر نبرد نبوده‌اند، «یک لحظه هم بیکار ننشسته‌اند».

وی گفت: «آنها دائما در حال تجدید قوا، تامین مجدد تدارکات، بازسازی و مهندسی مجدد [توان نظامی] خود هستند؛ به‌گونه‌ای‌که اکنون توانمندترین نیروی نظامی را در میان تمام بازیگران غیردولتی در سراسر خاورمیانه در اختیار دارند.» با این حال، لندرکینگ ادعا کرد که حوثی‌ها «شکست‌ناپذیر نیستند» و عربستان می‌تواند با «سازماندهی بهتر و هماهنگی بیشتر در میدان نبرد با نیروهای یمنی»، بر این تهدید منطقه‌ای غلبه کند. لندرکینگ گفت: «عربستان سعودی تلاش دارد نشان دهد که بازیگران بین‌المللی دیگری نیز وجود دارند که با پیشروی‌های [حوثی‌ها] مخالفند و خواهان ثبات یمن و بازگشت کنترل کشور به دست دولت مرکزی هستند؛ دولتی که تقریبا توسط همه کشورها به رسمیت شناخته شده است.»

«شان متیوز» در «میدل ایست آی» نوشت، با فعال شدن «پیمان مکه»، عربستان به دنبال اطمینان از حمایت منطقه‌ای علیه حوثی‌هاست. یک مقام غربی به «میدل ایست‌آی» گفت که ریاض می‌خواهد مطمئن شود که «توافق بین‌المللی» آمادگی برای یک ضدحمله علیه حوثی‌ها را دارد. بر همین اساس، عربستان با استناد به «پیمان مکه» می‌تواند استدلال کند که در حمله متقابل خود علیه حوثی‌ها از حمایت منطقه وسیع‌تری برخوردار است. هفته گذشته، عربستان سعودی همچنین میزبان منصور بن زاید، معاون رئیس امارات، بود تا اتحاد خود را علیه حوثی‌ها نشان دهند (دنیای‌اقتصاد در گزارش «صلح تاکتیکی ریاض - ابوظبی در یمن» که ۹مهرماه منتشر شد به این مساله اشاره کرده بود). این مقام غربی گفت که روز دوشنبه، محمد بن‌سلمان، ولیعهد، میزبان سناتور دموکرات کریس مورفی برای گفت‌وگویی دو ساعته بود.

به نوشته «آدام لوسنت» در المانیتور، ارتش یمن (تحت کنترل عربستان) در بیانیه‌ای اعلام کرد که «نیروهای سپر ملی»، «تیپ‌های غول‌های جنوب» و گروه‌های دیگر در عملیات علیه حوثی‌ها مشارکت داشته‌اند. «نیروهای سپر ملی» به «شورای رهبری ریاست‌جمهوری» (PLC) وفادارند؛ شورایی که هدایت دولت مورد حمایت عربستان را بر عهده دارد. «تیپ‌های غول‌های جنوب» که در جنوب یمن مستقر هستند، پیش‌تر از حمایت امارات برخوردار بودند؛ اما اکنون با شورای رهبری همکاری می‌کنند. سرتیپ «یحیی سریع»، سخنگوی نظامی حوثی‌ها، اعلام کرد که نیروهای این گروه یک هواپیمای شناسایی سعودی را در استان تعز سرنگون کرده‌اند. استان تعز که شهر «مُخا» نیز بخشی از آن است، در جنوب غربی یمن واقع شده و طی هفته‌های اخیر صحنه درگیری‌های شدیدی بوده است.

دنیای اقتصاد