تحولات میدانی در یمن طی روزهای اخیر بار دیگر تعز را به کانون اصلی نبرد میان انقلابیون یمن و نیروهای تحت حمایت عربستان تبدیل کرده است.
حدیدنیوز؛ نبرد کنونی در یمن برخلاف درگیریهای پراکنده ماههای گذشته، اکنون مستقیماً بر مسیرهای تدارکاتی، ساحل دریای سرخ و معادلات جنوب یمن اثر میگذارد. از شامگاه گذشته، گزارشهای میدانی از عملیات گسترده انصارالله در چند محور استان تعز حکایت دارد. منابع نزدیک به صنعاء از پیشروی نیروهای یمنی در مناطق جبل حبشی، الشمایتین و سامع و حرکت به سمت التُربه خبر دادهاند. روزنامه «الأخبار» نیز امروز گزارش داد که نیروهای انصارالله در بخشهایی از جنوب تعز پیشروی کرده و تلاش کردهاند مسیرهای اصلی میان تعز و عدن و همچنین مسیر التُربه و تعز را تحت فشار قرار دهند.
تعز؛ گره ارتباطی شمال و جنوب یمن
اهمیت این تحولات در جغرافیای تعز نهفته است. این شهر یکی از مهمترین گرههای ارتباطی یمن است و میان مناطق تحت کنترل صنعاء در شمال و مناطق تحت کنترل مزدوران تحت حمایت عربستان در عدن در جنوب قرار گرفته است. بر اساس گزارش بیبیسی در اواخر سپتامبر، بخش مرکزی شهر همچنان در اختیار نیروهای مورد حمایت عربستان قرار داشت، در حالی که مواضع انصارالله در شمال و شرق شهر گسترده شده و نبرد اصلی در محورهای غربی و ارتفاعات مشرف بر مسیر جنوب جریان داشت.
اما اهمیت تعز فقط به خود شهر محدود نمیشود. این منطقه دروازه ارتباطی میان عمق یمن و ساحل غربی است. انصارالله در هفتههای اخیر در ساحل غربی پیشرویهای بزرگی داشته و کنترل مناطقی در اطراف مخا، اهمیت ارتفاعات و مسیرهای پیرامون تعز را افزایش داده است.
در واقع، هر میزان پیشروی در تعز میتواند موقعیت نیروهای انصارالله را برای حفظ و گسترش دستاوردهای خود در ساحل غربی تقویت کند. از سوی دیگر، نیروهای تحت حمایت عربستان برای حفظ ارتباط میان تعز، لحج و عدن به مسیرهای جنوبی وابسته هستند و همین مسئله، این محور را به یکی از حساسترین جبهههای کنونی یمن تبدیل کرده است.
فشار انصارالله بر شریانهای تدارکاتی نیروهای تحت حمایت عربستان
در همین چارچوب، هیجه العبد به یکی از مهمترین نقاط نبرد تبدیل شده است. این گذرگاه مسیر اصلی ارتباط تعز با لحج و عدن محسوب میشود و در صورت قطع یا اختلال طولانیمدت آن، انتقال نیرو و تجهیزات از جنوب به جبهههای تعز با مشکل جدی مواجه خواهد شد.
گزارشهای میدانی امروز از درگیری شدید در این محور و تلاش انصارالله برای قطع مسیرهای تدارکاتی نیروهای تحت حمایت عربستان حکایت دارد. منابع نزدیک به صنعا همچنین از کنترل مناطقی در جنوب تعز و پیشروی به سمت التُربه خبر دادهاند؛ مناطقی که موقعیت آنها میتواند بر مسیرهای ارتباطی تعز با جنوب اثر مستقیم بگذارد.
تحولات میدانی به همین جا محدود نمانده است. امروز دولت مورد حمایت عربستان اعلام کرد که جنگندههای این کشور طی سه ساعت ۲۰ حمله علیه نیروها، خودروها و تجهیزات انصارالله در استان تعز انجام دادهاند. همچنین گزارشها از بسته شدن حدود ۱۹ مسیر ورودی استان به دلیل شدت درگیریها حکایت دارد.
کشته شدن محمد سالم عبدالله الخولانی، رئیس ستاد نیروهای ضربتی وابسته به شورای ریاستی یمن، در جبهه الکدحه نیز نشان میدهد که نبرد در این محور وارد مرحلهای شدید شده است.
در مقابل، منابع نزدیک به انصارالله از عقبنشینی برخی نیروهای همسو با عربستان و گسترش عملیات از جبهههای جنوبی به محورهای غربی و شمالی خبر میدهند. اگر این فشار بتواند برای مدت طولانی مسیرهای ارتباطی تعز با عدن را مختل کند، حفظ مواضع نیروهای تحت حمایت عربستان در بخشهایی از تعز دشوارتر خواهد شد.
نبرد تعز و معادله جدید در بابالمندب
با این حال، هنوز نمیتوان با قطعیت از سقوط یا آزادسازی کامل تعز سخن گفت. نیروهای تحت حمایت عربستان همچنان در بخشهایی از شهر و استان حضور دارند و حملات هوایی و عملیات زمینی آنها نشان میدهد که تلاش برای حفظ این مواضع ادامه دارد.
آنچه اکنون اهمیت دارد، تغییر تدریجی جغرافیای نبرد است. انصارالله تلاش میکند فشار خود را از مناطق شمالی و شرقی تعز به محورهای جنوبی و غربی گسترش دهد و همزمان ارتباط میان تعز و عدن را تحت فشار قرار دهد. در صورت تثبیت این وضعیت، موقعیت نیروهای تحت حمایت عربستان در جنوب غرب یمن با چالش جدیتری روبهرو خواهد شد.
اهمیت این تحول زمانی بیشتر روشن میشود که تعز را در کنار ساحل غربی یمن ببینیم. هرچه ارتباط میان مناطق تحت کنترل صنعا و ساحل دریای سرخ منسجمتر شود، موقعیت انصارالله در نزدیکی بابالمندب نیز تقویت خواهد شد؛ گلوگاهی که یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان به شمار میرود.
بنابراین، نبرد تعز فقط جنگ بر سر یک شهر نیست. مسئله اصلی، کنترل شبکهای از جادهها، ارتفاعات و گذرگاههایی است که شمال یمن را به ساحل غربی و جنوب کشور متصل میکنند. به همین دلیل، نتیجه نبرد در این استان میتواند بر معادلات گستردهتر یمن و حتی امنیت دریای سرخ اثر بگذارد. در چنین شرایطی، تعز بار دیگر به نقطهای تبدیل شده که تحولات آن میتواند معادله قدرت در جنوب غرب یمن را تغییر دهد؛ بهویژه اگر انصارالله بتواند پیشرویهای اخیر را تثبیت کرده و فشار بر مسیرهای تدارکاتی منتهی به عدن را ادامه دهد.
نتیجه
آنچه امروز در تعز جریان دارد، ادامه یک روند بزرگتر در میدان یمن است؛ روندی که طی هفتههای گذشته با پیشرویهای گسترده انصارالله در ساحل غربی آغاز شد و اکنون به یکی از حساسترین جبهههای جنوب غربی این کشور رسیده است. انصارالله در سپتامبر با تصرف بندر راهبردی مخا و پیشروی در مناطق ساحلی و جزایر نزدیک بابالمندب، موقعیت خود را در امتداد دریای سرخ به شکل قابل توجهی تقویت کرد. این تحولات کنترل انصارالله بر بخشهای مهمی از ساحل غربی را گسترش داده و موقعیت این نیرو را در نزدیکی یکی از مهمترین آبراههای جهان تقویت کرده است.
اکنون تعز به میدان بعدی این روند تبدیل شده است. هدف فقط پیشروی در یک استان نیست؛ انصارالله با فشار بر محورهای جنوبی و غربی تعز، تلاش میکند مسیرهای ارتباطی نیروهای تحت حمایت عربستان با عدن را مختل کند و دستاوردهای خود در ساحل غربی را به عمق جغرافیایی یمن متصل سازد. گزارشهای امروز نیز از تشدید شدید درگیریها، اختلال در مسیرهای ارتباطی و حملات گسترده هوایی علیه مواضع انصارالله حکایت دارد.
به این ترتیب، اگر روند هفتههای اخیر را در کنار هم قرار دهیم، تصویر روشنی از تغییر تدریجی موازنه در میدان یمن به دست میآید. انصارالله از یک نیروی مستقر در مناطق شمالی، اکنون به نیرویی تبدیل شده که توانسته دامنه عملیات خود را تا ساحل غربی، بابالمندب و جبهههای جنوبی گسترش دهد و همزمان فشار خود را بر مسیرهای حیاتی نیروهای وابسته به عربستان افزایش دهد. حتی در گزارشهای غربی نیز پیشرویهای اخیر بهعنوان یکی از مهمترین تحولات نظامی یمن از زمان آتشبس ۲۰۲۲ توصیف شده است.
در چنین شرایطی، تعز میتواند مرحله بعدی تثبیت این دستاوردها باشد؛ جایی که انصارالله به دنبال پیروزیهای بیشتر و تغییر معادله میدانی به سود خود است. هرچه این نیرو بتواند خطوط تدارکاتی رقیب را بیشتر تحت فشار قرار دهد و مواضع خود را در تعز تثبیت کند، موقعیت نیروهای وابسته به عربستان دشوارتر خواهد شد. به همین دلیل، تحولات تعز را باید نه یک درگیری محلی، بلکه ادامه روندی دانست که طی هفتههای اخیر جایگاه انصارالله را در معادلات نظامی یمن به شکل محسوسی تقویت کرده است.