قیمتها در بازار کاغذ و مقوا با واردات محمولههایی از روسیه با کاهش نسبی مواجه شده است.
تب بازار کاغذ و مقوای ظهیرالاسلام با ورود محمولههای تازهای از روسیه اندکی فروکش کرده است.
بر اساس این گزارش، هر بند کاغذ چاپ و تحریر 70 در 100 با گرماژ 70 گرم از 9 میلیون و 300 هزار تومان به بندی 8 میلیون و 800 هزار تومان کاهش یافته است؛ همچنین هر بند کاغذ چاپ و تحریر 60 در 70 از 8 میلیون تومان به 7 میلیون و 700 هزار تومان رسیده است. این در حالی است که در اوایل تابستان، همین کاغذ با قیمت 4 میلیون تومان عرضه میشد.
انواع کاغذ گلاسه، مقوای پشتطوسی و کاغذ A4 نیز با کاهش نسبی قیمت مواجه شدهاند، تا جایی که هر بسته کاغذ A4 به 870 هزار تومان کاهش یافته است.
در بازار مقوا اما تغییر قیمت محسوسی دیده نمیشود. مقوای ایندربرد به محدوده کیلویی 480 هزارتومان و مقوای گلاسه به حدود کیلویی 450 هزار تومان رسیده است. برخی تجار مشکلات حملونقل را علت اصلی بالا بودن نرخ مقوا عنوان کردهاند.
با وجود کاهش نسبی قیمتها در بازار، خرید همچنان در وضعیت رکود به سر میبرد و خرید چشمگیری از بازار انجام نمیشود.حمید نیکدل، رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا، در این زمینه به تسنیم میگوید: هرچند بازار قابل پیشبینی نیست، اما ادامه روند عرضه کاغذ به بازار میتواند به کاهش بیشتر قیمتها نیز منجر شود. در ماههای گذشته، عدم واردات کاغذ، عدم تخصیص ارز و ورود تجار بدون شناسنامه به بازار منجر به گرانی شده بود.
وی ادامه میدهد کاغذهای فعلی موجود در بازار با دلار 160 هزار تومانی خریداری شدهاند، اما امروز با دلار 230 هزار تومانی قیمتگذاری میشوند؛ این موضوع نیازمند ورود تعزیرات و سازمان حمایت از مصرفکننده به بازار است. »
به گفته نیکدل، بیش از 30 درصد قیمتهای فعلی در بازار با نرخ امروز دلار حباب است؛ حبابی که ردپای سوءاستفاده برخی تجار در آن دیده میشود؛ تجاری که کاغذ را وارد میکنند و با قیمت دلخواه عرضه میکنند.
در حالی واردات محمولههای جدید به بازار کاغذ موجب کاهش اندک قیمتها شده است که رئیس انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا پیشتر به تسنیم گفته بود در صورتی که دولت خیال تجار را راحت کند و بخشنامهها مانعی بر سر راه نباشند، واردکنندگان آمادگی دارند برای دور زدن تحریمهای جدید در کنار دولت باشند.
به گفته میرباقری، در شرایط فعلی و در سایه تحریمها، طبیعتاً ورود کالا به کشور دشوار شده است؛ در روسیه نیز به دلیل مشکلات داخلی، این دشواری وجود دارد، اما واردکنندگان با همه این سختیها و تحریمها آمادگی دارند در کنار دولت باشند.
وی میگوید: اگر دولت بخواهد موانع را برطرف کند، ما بهعنوان واردکنندگان کاغذ، بازوی توانای دولت خواهیم بود. در شرایط فعلی واردات کاغذ به کشور کار دشواری است، اما غیرممکن نیست؛ دولت باید همکاری لازم را داشته باشد و خیال واردکننده را از برخی مسائل و مشکلات پسین و پیشین راحت کند تا واردکننده به واردات کالا اقدام کند.
وضعیت فعلی بازار کاغذ و مقوا در ماههای گذشته، عرصه را بر ناشران به عنوان مصرفکنندگان جدی این بازار تنگ کرده است. امروز ناشرانی که در سالهای گذشته مجبور به کاهش جدی شمارگان کتابهای خود به زیر 300 نسخه شده بودند، ناچار به توقف تولید شدهاند. بسیاری از ناشران معتقدند که با کاغذ بندی 9 میلیون تومان، عملاً نمیتوانند با قیمتگذاریهای جدید، بازاری برای کتابهای خود متصور شوند؛ حتی ناشران پرکار و بزرگ بازار نشر این روزها کمتر حاضر به انتشار کتابهای تازه میشوند.این امر بهویژه در حوزه کودک و نوجوان و سایر حوزههای تخصصی نشر، از جمله دفاع مقدس، خود را نشان میدهد.
موضوعی که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز این روزها به دنبال راه چارهای برای آن است، چرا که با وجود پیشبینیها و اقدام به واردات کاغذ از ماهها پیش توسط این وزارتخانه، شرایط موجود موجب شده تا پیشبینیها محقق نشوند. در این زمینه، وزارت ارشاد واردات 19هزار تن کاغذ تحریر با ارز مورد تأیید بانک مرکزی را در دستور کار قرار داده بود که حالا این کاغذها، با وجود ثبت سفارش و خرید، هنوز به داخل کشور راه نیافتهاند.
باید در نظر داشت بحران کاغذ در بازار ظهیرالاسلام صرفاً یک چالش اقتصادی نیست، بلکه بقای صنعت نشر را نشانه گرفته است. ناشران، بهویژه بخش خصوصی که توان مالی محدودی دارد، در میان این فشارهای اقتصادی چارهای جز عقبنشینی یا توقف فعالیت ندارند که این امر به معنای کوچکتر شدن سفره فرهنگی جامعه و محروم شدن مخاطبان از آثار جدید است.
آنچه از وضعیت کنونی بازار برمیآید این است که افت نسبی قیمتها پس از ورود محمولههای اخیر، بیش از آنکه نشانهای از ثبات باشد، مُسکّنی مقطعی است و سایه سنگین قیمت ها همچنان بر سر نشر سنگینی میکند. قیمتهای فعلی کماکان برای ناشرانی که شمارگان آثار خود را به زیر 300 نسخه رساندهاند توجیه اقتصادی ندارد.
وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در جایگاه متولی فرهنگ باید تدابیر حمایتی خود را توسعه دهد؛ راهکارهایی چون تقویت روند خرید حمایتی کتاب از ناشران، اختصاص یارانههای هدفمند به مخاطبان و مصرفکنندگان کتاب در دوران و حمایت از زنجیره توزیع یعنی کتابفروشیها میتواند دستکم بخشی از بار مالی سنگین تولید و مصرف را کاهش داده و مانع از حذف کتاب از سبد خانوار شود.