احمد کاوری درباره رویکرد روایی «دیوار دفاعی» افزود: جذابیت این داستان در آن است که مسئله نفت، مطالبات کارگران و نفوذ انگلیسیها را نه صرفاً از زاویه رویدادهای سیاسی، بلکه از دریچه زندگی، خواستهها و غرور انسانهایی روایت میکند که در متن آن شرایط قرار داشتند.
وی با اشاره به جایگاه فوتبال در داستان این مجموعه افزود: فوتبال در این مجموعه تنها یک رقابت ورزشی نیست، بلکه بستری برای نمایش نابرابری، اراده، همبستگی و تلاش انسانها برای دفاع از حق و کرامت خود است، ظرفیتی که میتواند ارتباط داستان را با مخاطب امروز، حتی بدون شناخت دقیق از جزئیات تاریخی آن دوره، برقرار کند.
کارگردان «دیوار دفاعی» بازسازی فضای روزهای پس از ملی شدن صنعت نفت، بهویژه شرایط زندگی کارگران و حضور انگلیسیها را از بخشهای حساس تولید این مجموعه دانست و گفت: هدف صرفاً بازسازی ظاهر یک دوره تاریخی نبود، بلکه باید فضایی خلق میشد که مخاطب بتواند شرایط اجتماعی آن دوران، تفاوتهای طبقاتی، مناسبات کاری و تأثیر تحولات تاریخی بر زندگی مردم را باور کند.
کاوری با اشاره به اهمیت طراحی صحنه و لباس گفت: محیطهای کار و زندگی، پوشش شخصیتها، وسایل روزمره و تفاوت فضاهای متعلق به گروههای اجتماعی مختلف، جزئیاتی بودند که در شکلگیری فضای تاریخی این مجموعه اهمیت داشتند. همچنین تلاش کردیم حضور انگلیسیها و مناسبات حاکم بر صنعت نفت، نه فقط از طریق نشانههای ظاهری، بلکه در متن روابط و موقعیتهای داستانی بازتاب پیدا کند.
کاوری با اشاره به نقش فوتبال در پیشبرد داستان تصریح کرد: سرنوشت کارگران به این رقابت گره خورده و مسابقه به نقطه تلاقی خواستهها، نگرانیها، غرور و همبستگی شخصیتها تبدیل میشود. تلاش کردم این پیوند در ترکیببندی قابها، حرکت شخصیتها، واکنش تماشاگران و ریتم صحنههای مسابقه نیز دیده شود، بهگونهای که تنشهای بیرون از زمین در جریان بازی احساس شوند و اتفاقات داخل زمین نیز بر روابط و سرنوشت شخصیتها تأثیر بگذارند.
وی مسابقه میان تیم ایرانی، دو تیم انگلیسی و یک تیم هندی را از محورهای اصلی داستان دانست و افزود: هر تیم در این رقابت، علاوه بر هدف ورزشی، نماینده بخشی از روابط و شرایط اجتماعی آن دوران است. برای کارگران ایرانی، مسابقه فرصتی برای دفاع از عزت، حق و هویت جمعی به شمار میرود و به همین دلیل، نتیجه آن فراتر از برد و باخت، معنایی انسانی و اجتماعی پیدا میکند.
این کارگردان گفت: مخاطب نباید فقط نگران برنده و بازنده باشد، بلکه باید بداند پیروزی یا شکست برای شخصیتها چه معنایی دارد. در «دیوار دفاعی» تلاش کردم فوتبال را به زبانی تصویری برای روایت کرامت انسانی، همبستگی و ایستادگی تبدیل کنم، زبانی که بدون توضیح مستقیم و شعار، احساس و مفهوم داستان را به مخاطب منتقل کند.
کارگردان «دیوار دفاعی» درباره نزدیک کردن بازیگران به شخصیتها و فضای تاریخی مجموعه نیز گفت: هدف این بود که بازیگران صرفاً ظاهر و لباس آدمهای آن دوره را به خود نگیرند، بلکه تا حد امکان به شیوه زندگی، مناسبات اجتماعی، روحیات و دغدغههای مردم آن زمان نزدیک شوند.
کاوری افزود: حرکات بدن، نوع رفتار بازیگران، روابط میان شخصیتها و واکنشهای آنها به اتفاقات، همگی در باورپذیری نقشها مؤثرند. در صحنههای فوتبال نیز هماهنگی میان بازیگران، میزانسن، حرکت دوربین و ریتم تدوین اهمیت ویژهای داشت تا مسابقه هم از نظر ورزشی باورپذیر باشد و هم هیجان و فشار روانی حاکم بر بازیکنان را منتقل کند.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ زمینه تاریخی در کنار روایت دراماتیک افزود: مسئله نفت، مطالبات کارگران و نفوذ انگلیسیها در صنعت نفت، از واقعیتهای مهم اجتماعی و سیاسی آن دوران بود. اهمیت داشت که این زمینه تاریخی در رفتار شخصیتها، روابط میان آنها و موقعیتهایی که با آن مواجه میشوند، حضور داشته باشد، نه اینکه صرفاً از طریق توضیحات مستقیم و دیالوگها به مخاطب منتقل شود.
کاوری گفت: درام زمانی تأثیرگذار میشود که شخصیتها از حالت تیپهای از پیش تعیینشده خارج شوند. تقابل ایرانیها و انگلیسیها باید در کنشها، تصمیمها، مناسبات قدرت و پیامدهای آنها دیده شود. از همین رو، تلاش کردیم تاریخ را در سطح زندگی آدمهایی روایت کنیم که هرکدام خواستهها، نگرانیها و منافع خود را دارند و در موقعیتهایی قرار میگیرند که ناچار به انتخاب میشوند.
منبع:خبرگزاری صدا و سیما