پزشکی شخصی سازی شده، پزشکی هدفمند یا دقیق (precision medicine)، از مفاهیم نوین دنیای سلامت است.این حیطه از پزشکی تلاش می کند با اتخاذ یک رویکرد همه جانبه میان رشته ای، یعنی با کمک گرفتنِ هم زمان از ظرفیت علوم مختلف (مانند ژنتیک، علوم پایه پزشکی، علوم آزمایشگاهی، مهندسی پزشکی، علوم کامپیوتر و …)، از ادغام کاربردی دستاورد های آن ها در جهت ارتقای دانش تشخیصی و درمانی پزشکی سود برده و خدماتی را ارائه کند که با نیاز پزشکی بیماران بیشترین مطابقت را دارند.
در این مسیر، با در نظر گرفتن شرایط منحصر به فرد ژنتیکی و خانوادگی هر شخص، بروز یک بیماری خاص در آینده پیش بینی شده و با ارائه توصیه های بهداشتی مناسب و اعمال تغییرات در سبک زندگی، کوشش می شود تا احتمال وقوع آن کاهش داده شود.در نهایت در صورت ابتلا به بیماری، با پی گرفتن یک یا چند شیوه درمانی که احتمال داده می شود برای فرد اثربخش تر باشد، برای درمان اقدام شود.
پزشکی شخصی از امیدوارکنندهترین رویکردها برای مقابله با بیماریهایی است که تاکنون به درمانهای موجود پاسخ نداده اند. سرطان، بیماریهای عصبی، و بیماریهای نادر ژنتیکی از مهمترین این بیماری ها هستند.پیشگیری از بسیاری از سرطان ها، با اصلاح سبک زندگی مانند ترک مصرف سیگار و الکل، تنظیم وزن، تغییر رژیم غذایی تا حدودی ممکن است؛ اما عمده سرطان ها در نتیجه وجود استعداد ژنتیکی برای ابتلا به بیماری ایجاد میشوند.
محمد فرانوش، مسئول محور اختلالات ارثی و اکتسابی پلاکتی، هفدمین کنگره بین المللی و بیست وسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران، با اشاره به تحولات جدید در حوزه تشخیص بیماریهای خونی گفت: پزشکی امروز به سمت ارائه درمانهای شخصیسازیشده برای بیماران حرکت کرده و دوران نسخههای یکسان برای همه بیماران به تدریج رو به پایان است.
وی اظهار کرد: پیشرفت فناوریهای آزمایشگاهی و توسعه روشهای نوین، امکان شناخت دقیقتر بیماریها و انتخاب درمان متناسب با شرایط هر بیمار را فراهم کرده است، موضوعی که میتواند به افزایش اثربخشی درمان و بهبود کیفیت زندگی بیماران منجر شود.
فرانوش با بیان اینکه آزمایشهای کلاسیک همچنان جایگاه مهمی در تشخیص بیماریها دارند، افزود: در کنار این روشها، فناوریهای جدید مانند فلوسایتومتری پیشرفته، بررسیهای عملکردی نوین و آزمایشهای ژنتیکی، افقهای تازهای را در تشخیص اختلالات پلاکتی گشودهاند.
این استاد هماتولوژی تأکید کرد: در بسیاری از بیماریهای ارثی مرتبط با پلاکتها، بررسیهای ژنتیکی میتوانند به تشخیص قطعی، پیشبینی روند بیماری و تصمیمگیری دقیقتر برای درمان کمک کنند.
وی افزود: آینده پزشکی بر پایه ترکیب اطلاعات بالینی، آزمایشهای پیشرفته و یافتههای ژنتیکی شکل خواهد گرفت تا برای هر بیمار، مناسبترین راهکار درمانی انتخاب شود. مسئول محور اختلالات ارثی و اکتسابی پلاکتی کنگره ارتقای کیفیت خاطرنشان کرد: بهرهگیری از فناوریهای نوین به معنای کنار گذاشتن روشهای قدیمی نیست، بلکه تلفیق تجربه چند دهه گذشته با دستاوردهای جدید علمی، مسیر ارتقای خدمات تشخیصی و درمانی را هموار میکند.
فرانوش تصریح کرد: هدف نهایی این تحولات، تشخیص دقیقتر، کاهش خطاهای درمانی و حرکت به سوی پزشکی فردمحور است، رویکردی که امروزه به یکی از مهمترین روندهای نظام سلامت در جهان تبدیل شده است. وی از بررسی تازهترین دستاوردهای تشخیصی و راهبردهای درمانی اختلالات ارثی و اکتسابی پلاکتی در هفدمین کنگره بین المللی و بیست وسومین کنگره ملی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی تشخیص پزشکی ایران که در روزهای ۱۰ تا ۱۳ شهریور ۱۴۰۵ در محل برج میلاد تهران برگزار میشود، خبر داد.