مجموعه تلویزیونی «دیوار دفاعی» به تهیه‌کنندگی مسعود ده‌نمکی و کارگردانی احمد کاوری، با روایتی متفاوت از روز‌های ملی شدن صنعت نفت، تلاش دارد بخشی کمتر روایت‌شده از تاریخ معاصر ایران را از منظر زندگی کارگران صنعت نفت، وحدت ملی و مقابله با استعمار به تصویر بکشد.

 در سال‌های اخیر، تولید مجموعه‌های تلویزیونی با محوریت تاریخ معاصر بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و تجربه نشان داده است هرگاه یک رویداد تاریخی با روایتی دراماتیک، شخصیت‌پردازی جذاب و قصه‌ای پرکشش همراه شود، می‌تواند طیف گسترده‌ای از مخاطبان را با خود همراه کند.

از این منظر، سریال‌های تاریخی تنها آثاری سرگرم‌کننده نیستند، بلکه به ابزاری برای بازخوانی هویت ملی، انتقال تجربه‌های تاریخی و آشنایی نسل جدید با فراز و فرود‌های شکل‌گیری ایران معاصر تبدیل شده‌اند.

در همین چارچوب، مجموعه تلویزیونی «دیوار دفاعی» به تهیه‌کنندگی مسعود ده‌نمکی و کارگردانی احمد کاوری، یکی از تازه‌ترین تولیدات سیمافیلم است که با محوریت روز‌های پرالتهاب ملی شدن صنعت نفت در حال تولید است.

این مجموعه ۳۰ قسمتی می‌کوشد بخشی کمتر روایت‌شده از تاریخ معاصر ایران را از زاویه زندگی کارگران صنعت نفت و مبارزات آنان در برابر سلطه انگلیسی‌ها به تصویر بکشد.
داستان سریال در سال‌های ۱۳۲۹ و ۱۳۳۰ و همزمان با اوج‌گیری نهضت ملی شدن صنعت نفت روایت می‌شود؛ دورانی که کارگران ایرانی شرکت نفت با تبعیض‌های گسترده و تضییع حقوق خود مواجه بودند.

در چنین شرایطی، مطالبه حقوق معوقه و دستیابی به عدالت صنفی، به‌ تدریج به بخشی از مبارزه بزرگ‌تر مردم ایران برای حفظ ثروت ملی و مقابله با نفوذ بیگانگان تبدیل می‌شود.

کریم خودسیانی، نویسنده این مجموعه، درباره داستان «دیوار دفاعی» گفته است این سریال بر پایه یک رویداد واقعی شکل گرفته و به چالش‌های کارگران صنعت نفت و تلاش آنان برای دستیابی به حقوق خود می‌پردازد.

به گفته او، اتفاقات سریال در بازه زمانی حدود ۹ ماهه و همزمان با اوج‌گیری مبارزات ملی شدن صنعت نفت رخ می‌دهد.یکی از ویژگی‌های متمایز این مجموعه، پیوند زدن یک واقعه ملی با فضای فوتبال است.در قلب داستان ، مسابقه‌ای میان یک تیم ایرانی، دو تیم انگلیسی و یک تیم هندی قرار دارد؛ رقابتی که نتیجه آن فراتر از یک مسابقه ورزشی، بر سرنوشت کارگران و مطالبات آنان تأثیر می‌گذارد.

در روایت این مجموعه، فوتبال تنها یک رقابت ورزشی نیست، بلکه به بستری برای اتحاد، همبستگی و نمایش ایستادگی مردم در برابر استعمار تبدیل می‌شود.
«دیوار دفاعی» از این ظرفیت به‌عنوان زبانی مشترک برای روایت مفاهیمی همچون استقلال، مقاومت و دفاع از حقوق کارگران و ثروت ملی بهره گرفته است.

اتفاقات سریال در شهری فرضی در جنوب کشور رخ می‌دهد؛ شهری که هرچند وجود خارجی ندارد، اما الهام‌گرفته از فضای اجتماعی و تاریخی شهر‌ها و مناطق نفت‌خیز جنوب ایران است.

در این شهر، کارگرانی از قومیت‌های مختلف کشور در کنار یکدیگر زندگی و کار می‌کنند و این تنوع قومی، به بستری برای نمایش وحدت ملی در دل یک مقطع حساس تاریخی تبدیل شده است.

یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه «دیوار دفاعی»، پرهیز از تمرکز مستقیم بر چهره‌های مشهور تاریخی و حرکت به سمت روایت از زاویه مردم عادی است.در این مجموعه، کارگران، خانواده‌ها و جوانانی که در متن حوادث حضور داشته‌اند، در مرکز روایت قرار می‌گیرند؛ رویکردی که سبب می‌شود مخاطب، تاریخ را نه صرفاً از دریچه رخداد‌های رسمی، بلکه از خلال زندگی، دغدغه‌ها، امید‌ها و تلاش‌های روزمره مردم دنبال کند.

پیمان جبلی، رئیس سازمان صداوسیما، نیز در بازدید از پشت صحنه این مجموعه، «دیوار دفاعی» را اثری دانسته که به نقاط تاریک تاریخ استعماری انگلیس و طمع قدرت‌های خارجی به ثروت ملی ایران می‌پردازد.

وی با تأکید بر اینکه تاریخ ایران سرشار از ناگفته‌هاست، بر ضرورت آشنایی نسل جوان با این بخش از تاریخ کشور از طریق قالب‌های جذاب نمایشی تأکید کرده است.
احمد کاوری، کارگردان مجموعه، نیز پیام اصلی اثر را همدلی و اتحاد مردم در برابر کسانی عنوان کرده است که در پی غارت ثروت و منابع این سرزمین بوده‌اند؛ مفهومی که به گفته او، ریشه بسیاری از جلوه‌های وطن‌دوستی و همبستگی امروز جامعه ایرانی است.

«دیوار دفاعی» از آبان‌ماه سال گذشته وارد مرحله تولید شده و تصویربرداری آن همچنان ادامه دارد.لوکیشن‌های اصلی این مجموعه شامل تهران، شهرک سینمایی ـ تلویزیونی دفاع مقدس، شهرک سینمایی غزالی و برخی مناطق جنوبی کشور است.

همزمان با فیلمبرداری، مراحل تدوین، صداگذاری و ساخت موسیقی نیز در حال انجام است.سازندگان این سریال برای بازسازی فضای دهه ۳۰ از طراحی صحنه گسترده، جلوه‌های ویژه بصری و فناوری‌های نوین از جمله هوش مصنوعی بهره گرفته‌اند. به گفته عوامل تولید، برخی از تکنیک‌های مورد استفاده برای بازآفرینی فضای مسابقات فوتبال و محیط‌های تاریخی، برای نخستین بار در یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کار گرفته شده است.

این پروژه از جمله آثار پرجمعیت تلویزیون نیز به شمار می‌رود و نزدیک به ۲۰۰ بازیگر در آن حضور دارند که حدود ۷۰ نفر از آنان در نقش‌های اصلی و فرعی مهم ایفای نقش می‌کنند.

بهنام شرفی، نادر سلیمانی، امیررضا دلاوری، رامین ناصرنصیر، رحیم نوروزی، پویا امینی، سینا رازانی، مهرداد ضیایی، هادی دیباجی، بهرام ابراهیمی، علیرضا استادی، امین میری، کاوه سماک‌باشی، افشین سنگ‌چاپ، فریبا متخصص، شهین تسلیمی، مریم مؤمن و جمعی دیگر از بازیگران سینما و تلویزیون در این مجموعه به ایفای نقش پرداخته‌اند.

«دیوار دفاعی» با تکیه بر یک داستان واقعی، تلفیق فضای تاریخی و ورزشی، توجه به زندگی مردم عادی و تأکید بر مفاهیمی، چون استقلال، همبستگی و عدالت‌خواهی، تلاش دارد تصویری متفاوت از یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران ارائه دهد؛ مجموعه‌ای که در صورت برقراری تعادل میان جذابیت‌های دراماتیک و دقت تاریخی، می‌تواند به روایتی ماندگار از بخشی از حافظه جمعی ایرانیان تبدیل شود.

منبع:خبرگزاری صدا و سیما