حدیدنیوز؛ نشریه آمریکایی «نیوزویک» روز جمعه در گزارشی تحلیلی، به قلم «تام اوکانر»، تحلیلگر ارشد حوزه امنیت ملی و سیاست‌خارجی به بررسی تاثیرهای جنگ آمریکا و رژیم‌صهیونیستی علیه ایران بر بازارهای بین‌المللی انرژی پرداخته و تاکید کرده است که جنگ علیه ایران، تنها یک درگیری نظامی منطقه‌ای نیست، بلکه به نقطه‌ای تعیین‌کننده در اقتصاد و امنیت انرژی جهان تبدیل شده است.

نویسنده در این گزارش تاکید کرده است که ادامه ناامنی در تنگه هرمز، آسیب به زیرساخت‌های نفت و گاز، اختلال در حمل‌ونقل دریایی و افزایش ریسک ژئوپلیتیکی، موجب شده بسیاری از کارشناسان از شکل‌گیری «نظم جدید انرژی» سخن به میان آورند؛ «این بحران نه‌تنها قیمت نفت و گاز را افزایش داده، بلکه در حال بازتعریف ساختار تجارت جهانی انرژی است».

در ادامه مهم‌ترین محورهای این گزارش را می‌خوانید:
اهمیت تنگه هرمز

تنگه هرمز یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان است و حدود یک‌پنجم نفت خام جهان از این مسیر عبور می‌کند.
ایران با قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی راهبردی این تنگه، توانسته از آن به‌عنوان ابزار فشار سیاسی و نظامی استفاده کند.
در جریان جنگ، محدود شدن عبور کشتی‌ها و تهدید امنیت دریایی، باعث اختلال گسترده در تجارت نفت شد.
آمریکا نیز در واکنش، حضور نظامی خود را در منطقه افزایش داد و حتی طرح اسکورت نظامی کشتی‌ها را مطرح کرد. این وضعیت سبب شد بازار جهانی انرژی وارد دوره‌ای از بی‌ثباتی شدید شود.

افزایش قیمت انرژی و پیامدهای اقتصادی

یکی از فوری‌ترین نتایج جنگ، افزایش شدید قیمت نفت و بنزین بوده‌است.
گزارش‌ها نشان می‌دهد قیمت سوخت در آمریکا حدود ۵۰درصد افزایش یافته و قیمت جهانی نفت نیز جهش قابل توجهی داشته است.
کارشناسان معتقدند این تنها یک شوک موقت نیست، بلکه تغییر ساختاری در بازار انرژی رخ داده است.
آسیب به زیرساخت‌های انرژی در خلیج‌فارس، کاهش صادرات نفت و افزایش هزینه بیمه و حمل‌ونقل دریایی، باعث شده هزینه انرژی در سطح جهانی بالا بماند.
این موضوع می‌تواند به افزایش تورم جهانی، رکود اقتصادی و رشد هزینه‌های تولید در صنایع مختلف منجر شود.

بحران امنیت دریایی و تغییر مسیر تجارت

جنگ نشان داد تجارت جهانی تا چه اندازه به چند گلوگاه دریایی وابسته است.
پیش‌تر حملات حوثی‌های یمن به کشتی‌ها در دریای سرخ موجب کاهش شدید ترافیک کانال سوئز شده بود و اکنون بحران تنگه‌هرمز این نگرانی را چند برابر کرده‌است.
بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی مجبور شده‌اند مسیرهای طولانی‌تر و پرهزینه‌تری را انتخاب کنند.
افزایش حق بیمه کشتی‌ها، طولانی شدن زمان حمل کالا و افزایش هزینه لجستیک، تأثیر مستقیمی بر زنجیره تأمین جهانی گذاشته و در نهایت هزینه‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل کرده‌است.

تلاش کشورهای خلیج فارس برای تنوع‌بخشی

کشورهای عربی خلیج‌فارس برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز، به توسعه مسیرهای جایگزین روی آورده‌اند.
عربستان سعودی از خط لوله شرق به غرب استفاده می‌کند که نفت را به دریای سرخ منتقل می‌کند.
امارات نیز خط لوله حبشان - فجیره را توسعه داده تا صادرات نفت بدون عبور از هرمز انجام شود.
این اقدامات بخشی از راهبرد جدید کشورهای منطقه برای افزایش تاب‌آوری در برابر بحران‌های آینده است.
همچنین احتمال افزایش سرمایه‌گذاری در ذخیره‌سازی نفت در خارج از منطقه و نزدیک بازارهای مصرف، به‌ویژه در آسیا، وجود دارد.

تغییرات ژئوپلیتیک در خلیج فارس

جنگ سبب افزایش اختلاف‌ها میان کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس شده‌است.
امارات که بیشترین فشار حملات ایران را تجربه کرده، سیاستی تهاجمی‌تر اتخاذ کرده و حتی تصمیم به خروج از اوپک‌پلاس گرفته است.
این اقدام می‌تواند توازن قدرت در بازار جهانی نفت را تغییر دهد.
در مقابل، عربستان، قطر، کویت و عمان بیشتر بر کاهش تنش و حفظ روابط دیپلماتیک با ایران تأکید کرده‌اند.
عمان همچنان نقش میانجی میان تهران و واشنگتن را حفظ کرده‌است.
این اختلاف رویکردها نشان می‌دهد وحدت سیاسی کشورهای عربی خلیج فارس نسبت به گذشته تضعیف شده‌است.

تضعیف اوپک و تغییر موازنه بازار انرژی

خروج احتمالی امارات از اوپک‌پلاس می‌تواند قدرت این سازمان را در کنترل بازار نفت کاهش دهد.
امارات یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت اوپک است و خروج آن، انسجام در سیاست‌های تولید نفت را تضعیف می‌کند.
از سوی دیگر، آمریکا ممکن است از این وضعیت سود ببرد؛ زیرا می‌تواند بدون نیاز به توافق‌های پیچیده اوپک، از طریق همکاری مستقیم با امارات بر بازار انرژی اثر بگذارد.
این مسئله نشان‌دهنده تغییر تدریجی ساختار سنتی بازار نفت است.

جمع‌بندی گزارش

جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، تنها یک بحران نظامی نیست، بلکه نقطه آغاز تحولاتی عمیق در نظم انرژی جهان محسوب می‌شود.
افزایش دائمی ریسک در تنگه هرمز، تغییر مسیرهای صادرات انرژی، رشد هزینه‌های جهانی، تضعیف اوپک و افزایش رقابت ژئوپلیتیکی، همگی نشان می‌دهند تجارت نفت و گاز دیگر مانند گذشته نخواهد بود.
در آینده، کشورها بیش از گذشته به‌دنبال تنوع‌بخشی به منابع انرژی، مسیرهای حمل‌ونقل و کاهش وابستگی به مناطق بحرانی خواهند رفت.
جنگ اخیر ممکن است نه‌تنها معادلات سیاسی خاورمیانه، بلکه ساختار اقتصاد جهانی را نیز برای سال‌ها تغییر دهد.