رهبر انقلاب در آخرین سخنرانی خود فرمودند: «رئیسجمهور آمریکا گفته که ۴۷ سال است آمریکا نتوانسته جمهوری اسلامی را از بین ببرد. بنده میگویم تو هم نخواهی توانست این کار را بکنی.» اعتراف به تلاش برای براندازی و شکست در آن، در چهرهها و دولتهای دیگر آمریکا نیز به چشم میخورد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه دولت بایدن در مصاحبهای گفته بود که ایالاتمتحده از 20 سال پیش تاکنون، برای براندازی در ایران و تغییر حکومت تلاش کرده؛ اما موفقیتی به دست نیاورده است. بلینکن این ادعا که جامعه ایران از جمهوری اسلامی ناامید شده است را بهطور قطع رد کرده و معتقد است جمعیت قابلتوجهی حامی نظام هستند و براندازی کار دشواری است.
1. صدور دستور براندازی، یک سال پس از انقلاب
از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی مردم ایران در سال 57، آمریکا به دنبال براندازی بود و دستور براندازی و تغییر حکومت کمتر از یک سال پس از انقلاب توسط جیمی کارتر، رئیسجمهور وقت آمریکا صادر شد.
در 27 دسامبر 1979(6 دی 58) رئیسجمهور آمریکا به سازمان سیا دستور داد: «انجام عملیات تبلیغاتی، سیاسی و اقتصادی برای پشتیبانی از تاسیس یک رژیم مسئول در ایران؛ برقراری تماس با رهبران اپوزیسیون ایرانی و دولتهای ذینفع باهدف حمایت از تعاملاتی که بتواند به ایجاد جبهه گسترده غربگرا و قادر به تشکیل یک دولت جایگزین، منجر شود.»بر اساس این سند، رئیسجمهور آمریکا به سازمان سیا دستور داده بود که با ترکیبی از راهبردهای مختلف، دولتی که پاسخگوی آمریکا باشد، جایگزین جمهوری اسلامی گردد.
2. عملیات پنجه عقاب
یکی دیگر از اولین طرحهای براندازی سخت، به عملیات «پنجه عقاب» بازمیگردد. این عملیات قرار بود به بهانه آزادسازی جاسوسان دستگیرشده از سفارت آمریکا، توسط نیروهای دلتای ارتش ایالاتمتحده انجام شود. طراحی عملیات کاملا حساب شده بود؛ بهگونهای که حدود 15 هواپیما و هلیکوپتر به دور از شناسایی وارد مرزهای ایران شدند. این عملیات شامل طرحهای چندگانه با پشتیبانی هوایی و بهرهمندی از ناوهای آمریکایی حاضر در منطقه میشد.«زبیگنیف برژینسکی»، مشاور امنیت ملی کارتر میگوید: «کارتر گفت به نظرم امکان خلاصی گروگانها بسیار بعید است و ما بایستی حاکمیت خود را اعمال کنیم و حالا وقت آن است که عمل مناسب انجام پذیرد.» درنهایت عملیات پنجه عقاب در طبس با شکستی تاریخی مواجه شد.
3. طرح کودتای سال 59
بعد از شکست بزرگ آمریکا در طبس، ایالاتمتحده از آنجایی که توانسته بود با یک کودتا، دولت ایران در سال 1332 را سرنگون کند؛ به فکر طراحی یک کودتا برای سرنگونی جمهوری اسلامی افتاد. «کودتای نقاب» که در سال 1359 عملیاتی شد، طرحی بود تا بهوسیله آن حکومت جمهوری اسلامی ساقط گردد.
ناصر رکنی، یکی از عوامل این کودتا در اعترافات خود میگوید: «اگر آمریکا در این کودتا نقشی بر عهده نداشت؛ مطمئن باشید که اصلا نطفه کودتا تشکیل نمیشد.» او در اعترافات خود از برقراری ارتباط میان سازمان سیا با محمدباقر بنیعامری، فرمانده این کودتا سخن گفت و اظهار داشت: «تامین هزینههای مادی چه بهصورت مستقیم(احتمالاً) و چه بهصورت غیرمستقیم(حتماً) مثل چک 50 میلیون دلاری عربستان، توسط آمریکا انجام شد. تغییرات لازم در نقشههای عملیات نیز توسط سازمان سیا انجام شد.»
4. هشت سال جنگ تمام عیار برای براندازی
جنگ تحمیلی صدام از دیگر طرحهایی بود که قصد داشتند در فرصتی کوتاه علاوه بر اشغال خاک ایران، حکومت را هم سرنگون کنند. آغاز جنگ تحمیلی همچون سایر موارد پیشین، در زمان ریاست جمهوری کارتر انجام شد و در دوران ریاست جمهوری ریگان ادامه یافت. حمایت همهجانبه کشورهای غربی از صدام، بر کسی پوشیده نیست و این پشتیبانیها بدون هماهنگی با ابرقدرت آن زمان یعنی آمریکا، محال بود.
سنای آمریکا دراینباره میگوید: «ازآنجاکه پیروزی ایران، آمریکا را با متغیرهای ناخوشایندی روبرو میکند. در حال حاضر امریکا برای تحریم تسلیحاتی ایران از فعالیتهای دیپلماتیک و اعتبارات مالی خود بهره میبرد و یک نقش هماهنگکننده در جلوگیری از ارسال سلاح به ایران دارد.»اما آمریکا در زمان جنگ حتی ورود مستقیم نظامی هم داشت. جنگ نفتکشها مجموعه عملیاتهایی بود که آمریکا مستقیما علیه کشتیهای ایرانی انجام میداد تا در اوج جنگ، مانع فروش نفت ایران و سایر تجارتها شود. در میان این جنگها، آمریکا به ناو ایرانی «ارج» حمله کرد و باعث شهادت خدمه آن شد.
5. فروغ جاویدان و همدستی با منافقین
در روزهای پایانی جنگ تحمیلی، منافقین حاضر در عراق تصمیم گرفتند کار را یکسره کنند و با اجرای عملیات فروغ جاویدان، بهسرعت تا تهران رسیده و دولت ایران را سرنگون کنند. اما در این عملیات هم ردپای آمریکا دیده میشود. در کتاب «عملیات مرصاد و سرنوشت منافقین» آمده است: «در آستانه عملیات فروغ جاویدان و در تاریخ 30 خرداد 67 (20 ژوئن)، 138 تن از نمایندگان كنگره و 14 تن از سناتورهای آمریكایی طی نامهای خطاب به جورج شولتز وزیر خارجه این كشور از وی درخواست کردند: "به رشد جنبشهای داخلی ایران توجه شود...استفاده از سازمان مجاهدین كه مقر آن در عراق است اكیدا توصیه میشود... آمریکا باید از سازمان مجاهدین که در عراق مستقر است حداکثر استفاده را برای سرنگونی حکومت تهران بکند.»
سناتور «مروین دیمالی» در تاریخ ۶ تیر ۱۳۶۷ در جمع اعضای سازمان مجاهدین در واشنگتن شرکت کرد و گفت: «نباید دست از تلاش کشید. مطمئن باشید باکمی صبر و تلاش بهزودی از مهران تا تهران، رژه خواهیم رفت.» ویدئویی اظهارات این سناتور آمریکایی در اردوگاه اشرف برای منافقین پخش شد و انگیزه عملیات آنها بود. یکی از اعضا ردهبالای منافقین كه در جریان عملیات مرصاد دستگیر شد، گفت: «چند روز قبل از تهاجم به اسلامآباد، یك عضو ارشد سازمان پس از نشستی با حضور مسعود رجوی و دو تن از افسران ارشد دایره استخبارات ارتش عراق، از بغداد به واشنگتن رفت و بعد از شركت در جلسه خصوصی یكی از كمیسیونهای كنگره آمریكا به عراق بازگشت و سه روز بعد، عملیات آغاز شد.»
6. کوی دانشگاه، طرح براندازی در دهه 70
بررسی ماجرا آشوبهای سال 78 بسیار مفصل است باید این نکته را در نظر گرفت که اگرچه صحنهگردان آشوب، اصلاحطلبان بودند اما بازهم مانند وقایع گذشته، در نقش آمریکا در این طرح آشکار است.بهعنوان مثالی ساده، احمد باطبی، یکی از صحنهگردانهای اصلی آشوبهای سال 78 بود که عکس او در مجله اکونومیست بهعنوان نماد این وقایع منتشر شد. باطبی بعد از ماجرای 78 به آمریکا فرار کرد، از عوامل مهم شبکه صدای آمریکا بود، در آمریکا برای اقدامات ضدایرانی، بهانههای حقوق بشری میتراشد و تا سطح دیدار با رئیسجمهور آمریکا در کاخ سفید پیش رفت. باطبی همچنین به سرزمینهای اشغالی سفر کرده و با سران صهیونیست دیدار داشت.
7. سناریوی تقلب و براندازی دهه 80
در اغتشاشات سال 88 نیز یکی از صحنهگردانهای اصلی، جریان اصلاحات بود. اما سناریوی «تقلب در انتخابات بدون ارائه هیچ دلیل و مدرکی» و «نپذیرفتن هیچ راهی برای بازشماری» و سردادن شعار «انتخابات بهانه است، اصل نظام نشانه است»، کاملا یک سناریوی آمریکایی بود. جدای از فعالیتهای پرحجم رسانههای خارجی تحت حمایت آمریکا، رئیسجمهور وقت ایالاتمتحده یعنی باراک اوباما، از اغتشاشات سال 88 حمایت کرد.
جان بولتون، نماینده وقت آمریکا در سازمان ملل در مصاحبه با روزنامه انگلیسی دیلی تلگراف گفته بود: «اکنون شاهد تلاشهای آمریکا در تهران برای دامن زدن به یک انقلاب رنگی هدایت شده از سوی سازمان سیا هستیم.»هیلاری کلینتون در کتاب خاطراتش با نام «انتخابهای سخت» درباره وقایع سال 88 مینویسد: «در پشتصحنه، تیم من در وزارت خارجه مداوم با فعالان در ایران در تماس بود.»
8. شعارهایی که از آمریکا رسید
یکی دیگر از آشوبهای خیابانی باهدف براندازی، اغتشاشات سال 1401 بود. در جریان این آشوبها، حمایتها و نقشآفرینیهای خارجی از کشورهایی همچون آلمان روشنتر از همیشه ابراز میشد. آمریکا نیز بهعنوان بازیگر همیشگی طرح براندازی در وسط میدان بود. تنها بهعنوان یک مثال، روزنامه تهران تایمز در گزارشی اختصاصی به بررسی سندی محرمانه و افشاشده از مقامات آمریکایی پرداخت..بر اساس این سند در سال 1401، «روزانه گروهی از معاونین شورای امنیت ملی آمریکا باید برای ارزیابی اطلاعات جاری ایران، جلسه داشته باشند. هرروز صبح باید گزارشی از وضعیت اعتراضات (اغتشاشات) در ایران به رئیسجمهور بایدن ارائه شود و همه وزارتخانهها و آژانسها (اعم از امنیتی و غیرامنیتی) موظف به بررسی ظرفیتها برای پشتیانی فنی از معترضان (اغتشاشگران) هستند.»
رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران گفته بود: «شورای امنیت ملی آمریکا باید به هر میزان که به مجوزهای جدید برای تامین کالا و فناوری از راههای پنهان برای اغتشاشگران نیاز است، فوراً گزینههایی را برای ملاحظه رئیسجمهور آماده کند. دولت آمریکا باید از طریق شنود سیگنالی و تصویری، اطلاعات پایگاههای بسیج، نیروی انتظامی و سپاه پاسداران در زمینه اعزام نیرو و مناطق درگیری را با آشوبگران به اشتراک بگذارد.»
9. جنگ تحمیلی 12 روزه برای براندازی
بر اساس اذعان مقامات صهیونیستی، هدف اصلی و نهایی از جنگ 12 روزه، براندازی حکومت بود.هدف اصلی اسرائیل به اعتراف صریح نتانیاهو، «لیبی سازی» ایران بود. در این پروژه، اسرائیل قصد داشت پس از نابودی زیرساختهای حیاتی، دولت را سرنگون و سپس کشور را تجزیه کند. روزنامه اسرائیلی جورزالمپست از رئیسجمهور آمریکا خواسته بود که تجزیه ایران و حمایت از گروهکهای تروریستی و تجزیهطلب را در دستور کار قرار دهد. نتانیاهو گمان میکرد که با حملهای غافلگیرکننده و برقآسا میتواند رسیدن به این هدف را تسهیل کند.
10. طرح کودتای 1404
آخرین طرح براندازی آمریکا تاکنون، کودتای دی ماه 1404 توسط نیروهای تروریستی وابسته به سرویسهای خارجی بود. در این طرح، ایالاتمتحده مخفیکاری را کنار گذاشته و تمام قد وارد میدان شد.رئیسجمهور آمریکا از مردم ایران خواست در خیابان بمانند و وعده داده بود که کمکهای آمریکا در راه است.
علاوه بر طرحها و پروژههای ذکر شده، آمریکا طرحهای بلند مدت متعددی برای براندازی و ایجاد نارضایتی عمومی در ایران انجام داده است. دو نمونه مهم از این طرحها، تحریم اقتصادی از ابتدای انقلاب و تبلیغات رسانهای برای اثرگذاری بر افکار عمومی را شامل میشود.